Στο προηγούμενο άρθρο είδαμε ότι οι επιδοτήσεις ακολουθούν τη γη. Μένει ένα ερώτημα:
Ποιος δικαιούται να τις πάρει;
Φαντάσου έναν δικηγόρο που ζει στην Αθήνα και έχει ένα μεγάλο ελαιόκτημα στην επαρχία.
Το γραφείο του έχει έσοδα 100.000 ευρώ τον χρόνο. Από τη γη παίρνει 5.001 ευρώ
επιδότηση. Για το κράτος, αυτός ο άνθρωπος είναι εξίσου «ενεργός γεωργός» με κάποιον που
ζει αποκλειστικά από τη γη του. Δεν είναι κενό στον νόμο. Έτσι είναι φτιαγμένος ο κανόνας.
Τρεις πόρτες, αρκεί η μία
Η υπουργική απόφαση του Μαΐου 2023 ΦΕΚ Β΄ 3071/9.5.2023) δίνει τρεις τρόπους να
αναγνωριστείς ως ενεργός γεωργός, κι αρκεί ένας. Αν πήρες έως 5.000 ευρώ άμεσες
ενισχύσεις την προηγούμενη χρονιά, περνάς αυτόματα. Αν πήρες περισσότερα, περνάς είτε με
το όριο του 5% είτε με το όριο του 10%.
Το όριο του 5% κοιτάζει μόνο την επιδότηση: πρέπει να είναι τουλάχιστον το 5% των εσόδων
σου από άλλες, μη γεωργικές δουλειές. Η απόφαση όμως μετράει ακαθάριστα έσοδα, πριν
αφαιρεθούν έξοδα και φόροι. Μετράει δηλαδή πόσα εισπράττεις, όχι πόσα σου μένουν. Ένας
έμπορος με τζίρο 300.000 ευρώ και καθαρό κέρδος 20.000 χρειάζεται επιδότηση 15.000 ευρώ
για να περάσει. Ο δικηγόρος με έσοδα 100.000 χρειάζεται μόνο 5.000, ακόμη κι αν του
μένουν περισσότερα.
Το όριο του 10% κοιτάζει κάτι ευρύτερο. Όλα τα γεωργικά σου έσοδα, δηλαδή ό,τι πούλησες
μαζί με τις επιδοτήσεις, πρέπει να φτάνουν τουλάχιστον το 10% των συνολικών σου εσόδων.
Ποιος διάλεξε αυτά τα νούμερα
Το 5% δεν είναι ελληνική επινόηση. Προέρχεται από το άρθρο 9 του Κανονισμού (ΕΕ)
1307/2013, δηλαδή από την προηγούμενη ΚΑΠ. Ο κανονισμός που ισχύει σήμερα, ο (ΕΕ)
2021/2115, δεν επιβάλλει κανένα ποσοστό. Αφήνει κάθε χώρα να ορίσει τα δικά της κριτήρια
και δίνει μόνο παραδείγματα: έλεγχο εισοδήματος, εργασία στην εκμετάλλευση, εγγραφή σε
μητρώα.
Το 5% λοιπόν το κρατήσαμε από τα παλιά. Το 10% είναι δική μας επιλογή και δεν υπάρχει
στον σημερινό ευρωπαϊκό κανονισμό. Το όριο των 5.000 ευρώ υπάρχει, ως το ανώτατο ποσό
που επιτρέπεται, και η Ελλάδα το έβαλε ακριβώς εκεί.
Το αυστηρό νούμερο που ξέραμε
Υπάρχει κι ένα τρίτο νούμερο, πιο αυστηρό: το ένα τρίτο (1/3). Ο παλιός Κανονισμός (ΕΕ)
1307/2013 επέτρεπε στις χώρες να αποκλείουν όποιον έβγαζε λιγότερο από το 1/3 των
εσόδων του από τη γη — το πιο αυστηρό όριο που επέτρεπε τότε η Ευρώπη. Στον γενικό
κανόνα δεν το χρησιμοποιήσαμε, προτιμήσαμε το πιο χαλαρό 10%. Το χρησιμοποιούμε όμως
αλλού, στην ίδια υπουργική απόφαση: επιχειρήσεις όπως αεροδρόμια, ξενοδοχεία και
κτηματομεσιτικά γραφεία αποκλείονται αυτόματα, εκτός αν αποδείξουν ότι η γεωργία είναι
τουλάχιστον το 1/3 του τζίρου τους. Το αυστηρό νούμερο, δηλαδή, δεν μας ήταν άγνωστο. Το
χρησιμοποιήσαμε μόνο εκεί που θέλαμε.
Για ποιον μιλάμε
Δεν μιλάμε για τον αγρότη που κάνει και δεύτερη δουλειά για να τα βγάλει πέρα. Ο
ευρωπαϊκός κανονισμός λέει ρητά ότι αυτός δεν χρειάζεται να αποκλείεται. Μιλάμε για το
αντίθετο: για όποιον έχει άλλη κύρια δουλειά και τη γη στο πλάι. Η Ευρώπη άφησε τις χώρες
να χαράξουν αυτή τη γραμμή. Εμείς τη χαράξαμε χαλαρά.
Κάτι τελευταίο, για να είναι καθαρό. Αυτό δεν έχει σχέση με το σκάνδαλο των επιδοτήσεων.
Εκεί μιλάμε για ψεύτικες δηλώσεις, που είναι δουλειά εισαγγελέα. Εδώ μιλάμε για
ανθρώπους που παίρνουν τα χρήματά τους νόμιμα, με κανόνες που εφαρμόζονται όπως
γράφτηκαν. Το ένα λύνεται με ελέγχους. Το άλλο, μόνο αν αλλάξει ο κανόνας.
Μίλτος Ζήσης
